Siverek SonHaber - Siverekin Güncel Haber Sitesi
Reklam Alanı
 » 
Halil Kurucu – Sanat, Kültür ve Toplum
a aa
18 Mart 2015 18:13
Halil Kurucu
Halil Kurucu Halil Kurucu – Sanat, Kültür ve Toplum

Sosyolojik anlamda, toplumsal yapıyı etkileyen birçok unsurlar içinde, temel unsur ekonomi-maddi koşullar (ki, tarihsel açıdan, toplumsal değişim ve dönüşümde ekonomi, hep belirleyici rol oynamıştır) olmakla birlikte, kültürün ve kültürel faktörlerin de etkisini, önemini ve rolünü yadsımamak ve göz ardı etmemek bir gereklilik olduğu gibi, aynı zamanda bir zorunluluktur. Dolayısıyla sanat ve kültürün ne olduğu ve toplumla olan ilişkisini doğru analizini yapmak gereklidir ki, sanat ve kültüre ilişkin doğru stratejiler üretilebilsin ve üretildiği gibi, doğru bir sentez, tahmin veya öngörülerde buluna bilinsin. Öyleyse toplumsal yapıyı etkileyen unsurlardan sanat, kültür ve bunların toplum ile olan ilişkileri üzerinde duralım.

Genelde sanat, güzeli konu edinen ve güzel olanı simgelerle anlatan insani-insana özgü bir etkinlik diye tanımlanır. Sanatın dayanağı toplumsal beğenidir. Duygu temelinde yaratıcılık ve düş gücünü gerektirir. Bu etkinliğin geçmişi,insanlık tarihi ile özdeştir.Başka bir söylemle sanatın tarihi insanlık tarihi kadar eskidir.Doğal olarak bu etkinlik,toplumsal yaşamla birlikte başlamış ve toplumsal yaşamla birlikte,günümüze kadar varlığını sürdürmüştür.Sanat ve sanatsal faaliyetler,her toplumda  var olmuş ve var olmaya devam edecektir.Bu durumda sanatsal faaliyetlerin olmadığı bir toplum  düşünülemediği gibi,toplumsuz bir sanat düşünülemez. Bundan dolayı, tarih boyunca sanat ve hatta sanatçının toplumla sıkı ilişki içerisinde olduğu söylenebilir. Çünkü sanatı toplumdan, toplumun da sanattan soyut olarak görmek, bir anlamda toplumsal gerçekliğe aykırıdır.

Ancak her toplumun coğrafik, siyasi ve kültürel yapısına uygun spesifik, kendine özgü bir sanat ve buna bağlı olarak sanata ilişkin bir bakış açısı ya da yaklaşımın olduğu bir gerçektir. Bu gerçeklikten hareket ederek farklı toplumlara özgü, farklı sanat ve sanat anlayışlara sahip olduğunu söylemek mümkündür. Çünkü sanat, toplumsal yapının bir ürünü olup, toplumsal formasyonların bir parçası ve sonucudur. Toplumsal yapının bir ürünü olmasıyla da sanat, toplumsal yapının bütün özelliklerini yansıtır, adeta toplumun aynası gibidir.

Sanata ilişkin diğer hususu belirtmekte yarar var; soyut veya somut anlamda her sanatın, mutlaka bir toplumsal gerçekliği ya da karşılığı vardır. Toplumsal gerçekliği ve karşılığı olmayan bir sanat düşünülemez. Düşünülseydi, doğal olarak, tarih boyunca insan ve toplumlar için, neden ve niçin sanat? sorusu gündeme gelirdi.

Kültürün toplumla olan ilişkisine gelelim. Öncelikle şunun söylenmesi gerekir; yaşamsal öneminde olsa gerek, kültürün öneminin bilincinde olmayan hiçbir insan, toplum ve ülke yoktur, düşünülemez de. Çünkü kültür bir toplumun yaşam tarzı veya biçimidir. Bir toplumun ürettiği maddi ve manevi değerler bütünüdür. Ünlü filozof K. Marx‘ın ifadesi ile “doğanın yarattıklarına karşılık insanoğlunun yarattığı-ürettiği her şeydir”. İnsanoğlunun yarattığı-ürettikleri arasında elbette, sanat ve sanatsal faaliyetlerini de yok sayma, dikkatte almamak olanaksızdır. Unutmamak gerekir ki, sanatsal faaliyetler de aynı zamanda, insan ya da toplumsal faaliyetlerin bir ürünü olup, kültürel yapının kapsamında değerlendirildiği de bir gerçektir.

Genel olarak kültürel ve özel olarak sanatsal etkinlikler, bireysel ve toplumsal yaşamın bir vazgeçilmez gereği olarak algılamak ve değerlendirmek gerekir. Belki  de kültürel,sanatsal ve buna benzer faaliyetler insanoğlu tarafından tarih boyunca sürdürülmemiş olsaydı,insan açısından yaşam anlamsız veya insan ve toplumlar için,yaşama anlam vermek ya da yaşamı anlamlandırmak olanaksız olduğu gibi,adeta yaşam içi boş bir kavram ya da bir süreç olurdu demek mümkündür.

Sanat ile kültür arasındaki ilişkiye gelince, sanat da özellikle toplumsal yapının bir yönü olan kültürel yapının bir ürünü, başka bir deyişle sanat, kültürel yapı veya dokunun bir yansıması olup aynı zamanda bir versiyonudur. Öyleyse bir toplumun kültürü ne ise sanatı da odur. Kültür geliştikçe ve değiştikçe sanatın değişmemesi olanaksız olduğu kadar, düşünülemez de. Kültürdeki her gelişim- değişim sanatı da etkiler diyoruz. O halde kültür ile sanat arasında da karşılıklı bir etkileşim söz konusudur, denilebilir.

Kavramsal açıdan sanat, kültür ve toplum kavramları içe içe geçmiş kavramlardır. Bunları birbirinden soyutlamak, yani ayrı düşünmek mümkün değildir. Bu kavramlar arasında ilişki diyalektik bir ilişkidir. Yani birisi olmadan diğeri olamaz, birisinin araştırılması diğerinin araştırılmasını zorunlu kılar.

Sosyolojik açıdan, sanat, kültür ve toplum da birer olgu ya da gerçekliktir. Toplumsal olgular toplumların yapısını etkilerler, toplumların yönünü belirledikleri gibi, değişimini ve dönüşümünü de sağlarlar. Toplumsal olguların (en azında kültür ve sanata ilişkin olanı) somut olarak etkisini, gelişmiş ve gelişmemiş toplumlarda görebiliriz. Gelişmiş, modernleşmiş ve ekonomik anlamda kalkınmış toplumlar, yaşam standartlarını yükseltmek-geliştirmek, kalitesini artırmak, yaşamı daha iyi bir yaşanır hale getirmek için, her türlü kültürel ve sanatsal faaliyetlerini yoğun olarak sürdürmüş ve sürdürmektedir. Başka bir söylemle, modern toplumlar, kültürel ve sanatsal faaliyetlerini geliştirmek için yoğun bir çaba içerisinde oldukları yadsınamaz. Haklıdırlar.

Neden?

Çünkü kültürel ve sanatsal düzey, gelişmişliğin bir göstergesi, çağdaşlığın ve uygarlığın bir ölçütü, hatta toplumsal bir varlık olan insanın, insan olmanın bir gereğidir de ondan.

Dolayısıyla, kültürel ve sanatsal faaliyetlerini yoğun olarak sürdüremeyen toplumlar ise, gelişmemiş toplumların düzeyine ulaşamadıkları gibi, geri kalmışlık çemberini kırmamış ve kıramamış toplumlardır. Bu tip toplumların ileri gelişmişlik seviyesine ulaşma kaygısı da yok, olmadığı gibi böyle bir amacı taşıdığı da söylenemez diyebiliriz.

 

YORUMLAR
Bu Habere 6 Yorum Yapılmıştır.
  • aydın aycan diyor ki ;
    19 Mart 2015 19:00

    güzel bilgilerin için teşekkürler kirvem ilk defa bu tür yazılar yazdığınızdan haberim oldu bundan sonraki yazılarınızı merakla bekleyeceğiz

  • xxx diyor ki ;
    21 Mart 2015 10:26

    Harika,………. keşke notlarınızda bu kadar harika olsa

  • kısmet tabar diyor ki ;
    21 Mart 2015 17:03

    Hocam verdiğiniz bilgiler için çok teşekkürler. Okunması ve dikkate alınması gereken bir yazı olmuş bende dikkate alacağım

  • kısmet tabar diyor ki ;
    21 Mart 2015 17:48

    Hocam verdiğiniz bilgiler için çok teşekkürler okunması ve dikkate alınması gereken bir yazı olmuş bende dikkate alacağım.

  • doğuş diyor ki ;
    21 Mart 2015 21:54

    Hocam verdiğiniz performans notları da bu yazı kadar güzel olsa keşke.

  • Ahmet Ağırtaş diyor ki ;
    10 Nisan 2015 10:30

    Kesinlikle okumaya değer

GÜNÜN HABERLERİ

KÖŞE YAZARLARI

baslik

EN ÇOK OKUNANLAR

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.