Tarımda Kar Mucizesi

Kimine yakacak odunu-kömürü bulma telaşı, kimine duvardaki asılı tüfeğin indirildiği avlanma zevki, bazen de ‘savaş’ kelimesinin belki de en naif hali; kartopu SAVAŞIDIR kar.

Öncelikle şu gerçeği kabullenelim ve de buna hazır olmalıyız ki küresel ısınma yüzünden farklı iklimler yaşayacağımız bir çağa giriyoruz. (Biraz uzak bir ihtimal ama bunu önleme tedbirlerimiz de mevcut.) Bu durumdan birinci dereceden etkilenecek olan da tarım ve buna dayalı gıda sektörü olacaktır. Daha bu yıl, kasım-aralık aylarında yaşanan kuraklık ile bunun sonuçlarını yaşadık. Ancak ocak ayı başında yağan karlar toprağı kabartıp bitki için uygun bir ortam sağlaması bakımından son derece önemliydi. Evinde ısınma sorunu olan insanlarımızı saymasak, başta çiftçilerimiz ve çocuklarımızın yüzünü güldürdü diyebiliriz (Her ne kadar yağan yağmurlar yüzünden erkenden erimiş olsa da).

Yine de çiftçilerimizin karın bitkiye (toprağa) olan mucizevî faydalarından yeterince haberdar oldukları söylenemez.

Başta da belirttiğim gibi küresel ısınma sonucu nedeniyle artık eskisi gibi pek rastlayamayacağımız karın, bitkiye olan faydalarını Anadolu’da ki: ‘’Kışın ne kadar kar yağarsa o yıl o kadar bolluk olur’’ sözünün haklılığını birazcık da bilimsel verilere dayanarak açıklamak istiyorum.

-Öncelikle toprak yüzeyinde biriken kar yorgan vazifesi görüp bitkinin aşırı soğuktan ve dondan zarar görmesini engeller. Yapılan bir araştırmada hava sıcaklığı -17 C iken kar altındaki toprak yüzeyinde ise -1,7 C olarak ölçülmüştür. Yani karın altı yaklaşık 15 C daha sıcak. Bu anlamda kar bir izolasyon görevi görüyor denilebilir. Bunu en iyi bilen iglolar içinde yaşayan Eskimolardır. Yine seracılarda seralarını dondan korumak için seralarının üzerine yağmurlama sulama ile bir buz tabakası oluşturarak seranın içini dona karşı korurlar. Yani karın ya da buzun altındaki ısı, üsteki açık alandan her zaman çok daha fazladır, üstelik kar örtüsünün bitkiyi rüzgârın kurutucu etkisi, hastalık ve zararlılarından da koruyan bir vazifesi de var.

-Kar, toprakta yavaş eridiği için toprağın nem muhtevasını artırarak, toprağın nemlilik süresini uzatır. Daha sonra yağmurlar geç yağsa da bitki bu nemden uzun süre faydalanır.

-Karda bulunan amonyak karın erimesi ile birlikte toprakta kalır. Bu amonyak azot bakterileri tarafından kalsiyum nitrat gibi azot tuzlarına çevrilerek bitkinin azot ihtiyacını karşılar.

-Kar meyvecilikte de soğuklanma ihtiyacı olan bazı meyve gruplarından (elma, kiraz, armut vb..) soğuklanma (vernalizasyon ) ihtiyacını karşılayıp daha iyi çiçek ve sürgün oluşturmasını sağlar.

-Kardan gelen diğer bir yarar, barajların dolmasına ve yer altı sularının artışına neden olmasıdır.

-Yoğun kar tarla farelerinin yuvalarını suyla doldurup üreme etkinliklerini durdurmasına neden olur.

Peki, karın bu faydalarına rağmen ve bölgemizde de beklenilenin altında bir kar yağış söz konusu olduğundan tarımda buna yönelik ne gibi önlemler alınabilir.

• Öncelikle tarımda soğuğa dayanıklı tohum çeşitleri tercih edilmelidir.
• Bitkiyi soğuğa karşı koruyucu etki gösteren potasyumlu gübreler, gübreleme programına dâhil edilmelidir.
• Ekim tarihi biraz erkene alınabilir( Ekim ayının ilk haftası gibi…)
• Çok soğukta üst gübreler kullanılmamalı bitkinin gelişme dönemleri izlenmelidir
• Toprağın organik madde kapsamı arttırılmalı, özellikle kumsal yapılı topraklarda bu çok daha önemli ve yine bu gibi topraklarda mutlaka merdane çekilmelidir.

 

Son olarak tarımımızın istenilen seviyeye gelebilmesi için iklime bağımlı üretimden kurtarılıp, başta sulama olmak üzere her alanda modern üretime geçilmesi gerekir diyor ve tüm çiftçilerimize afetsiz bereketli bir yıl geçmesini dilerim.