Ya okul ya iş ya da eş sebebiyle gurbet tatmayan, bilmeyen insan yoktur. Ya gurbete gidersin, ya gitmiş birinin yolunu gözlersin, canından can, ömründen ömür katarsın, gurbet sıla kadar gerek olur, nafaka peşinde koşarsın. Yorulduğunda bekleyenlerin gelir aklına, gurbette düşersen bir ‘’ha gayret’’ der yine kalkarsın, elinden tutan olmaz uzaklarda.
Geceleri tüm şehirler senin şehrin olur. Caddeler birbirine benzer, sokak ışıkları aynı turuncu tonu verir. Köşeyi döndüğünde karşına tanıdık biri çıkacakmış hissi gelir. İş ya da dersten çıkmış başka şehirlerin erkekleri, kadınları gurbette sıla gibi gelir.
Bir hemşeri bulursan anlatırsın, Ökkeş’in Yeri’ndeki ciğeri, ananın yaptığı dolmaları, Hacı Amca’nın kahve ocağında içilen çayı, toprak kokan insanları anarsın. Anlarsın ki memleket bir insan kadar yakın, bir insanın soluğu kadar sıcak… Üşüdüğünde, gurbette paran yetmediğinde, memlekette sobaya atılan odunların yanışı gelir aklına, üzerinde çaydanlığın fokurdaması, yemeklerin kokusu gelir burnuna, yurt odasında battaniye altında ders çalışırken. Memleket sensiz bir yere gitmez, sen ilerlersen ilerler… Gurbet bir alıcı kuş önce merakını çeker, yavaş yavaş alışırsın koca koca binalara…. Küçük bekar odalarında, öğrenci yurtlarında fark edersin ki bir fakirlik edebiyatının yazılmamış romanında yaşadığının.
Gurbetlik fakirlikle birleşti mi zordur. Ha deyince gidip göremezsin sevdiklerini. Bir düğün, bir cenaze oldu mu sana haber vermezler, gelemeyişine üzülmeyesin diye. Gurbet sıla olur, sıla gurbet olur böyle günlerde. Birlikte yan yana bir simidi paylaştığın arkadaşların kardeşlerin olur, ailene katarsın. Zor zanaattır fakir edebiyatı; babadan zengin, cepleri dolu dolaşanlar anlamaz halinden. Bu sebeple gurbet anlatır hayatı sana. Kimse eşit değildir bu hayatta.
Bazıları daha eşittir derler, işi hak edene değil, babaları olana verirler. Gurbet isyanı öğretir, haksızlıkları öğretir gurbet. Çıkar ilişkilerini ve çıkmaz ilişkileri öğretir gurbet. Memleketin farklı olur, fakirliğin farklı, sevdiğine kavuşamazsın. Öğrenirsin sevmenin de seçilmenin de bedelleri olduğunu. Bazıları daha eşittir şu hayatta.
Gurbeti bilen öğrenen sılaya da dönse, gurbeti cebinde taşır bıçak gibi. Nasihat edecek olsa gurbete gideceklere, bıçak yaralarını gösterir ucundan, geçim savaşının madalyalarını fazla abartmadan, bir de korkutmadan yükler omuzlarına. Sılaya gurbet taşınır.
