Faruk Firaz Yıldırım – Zaza Dili Yaşatılsın

Günümüzde popüler kültürün sosyal medya eliyle ağır baskı kurduğu bir dönemi yaşıyoruz. Sosyal medyanın yaygınlaşması, baskı altındaki yazılı ve görsel medyadan uzak duran günümüz homo-politicius(politik insan)için bulunmaz bir nimet oldu. Sosyal medyanın yaygınlaşması ile yazılı metinlerin değerlerin düşmesi, insanların artık kitap okumayı bir yük olarak görmesi, en basit bir politik, edebi, sanat ile ilgili konu için hemen googleye başvurması, güvenirliği sorgulanmadan Googledeki bilgilerin kullanılması bilgi güvenliğini de gündeme getirmiştir.

İnternetin yaygınlaşması, sosyal medyanın çok fazla görünür olması bazı emektar araştırmacıları, belli bir konuda uzmanlaşmak isteyen, iğneyle kuyu kazar gibi çalışan bazı aydınları da gözden kaçırıyor. Özellikle sözlük çalışması yapmak gibi hassas ve çok emek isteyen bir işe kalkışan araştırmacıları varın siz düşünün.

Sözlük çalışması denince hemen herkesin aklına Sevan Nişanyan ve onun yaptığı Nişanyan Sözlük akla gelecektir. İnceleyenler bilecektir ki olağanüstü bir çalışma yapmıştır kendisi Türk dili için. Değeri bilinmemiştir o başka mesele. muhalif kimliğine rağmen Türkçe denince akla gelen bir otoritedir kendisi.

Sevanın bazı avantajları vardır. Görece zengin bir ailenin bireyi olması, kendisinden önce Türkçe üzerinde çok fazla çalışma yapılmış olması, Türkçenin baskın bir dil olması, Türkçenin çok güçlü ve milliyetçi bir devletin dili olması, Sevanın çalışmalarını neşretmesi için imkanlarının çok olması vb.

Bir de şöyle birini düşünün; kendi halinde bir memur, kendisinden önce üzerinde çalıştığı dil üzerinde çok sınırlı çalışma yapılmış olması, üzerinde çalıştığı dilin UNESCOnun yakın zamanda artık konuşulmayacak diller listesine girmiş olması, üzerinde çalıştığı dil(?) bağımsız bir dil mi yoksa Kürtçenin bir lehçesi mi tartışmaların yaşandığı, yıllardır Kürtçenin bir parçası sayıldığı için yasaklı olduğu, Kürtçeye göre daha az insan tarafından konuşulduğu ve daha sınırlı bir alanda konuşulduğu, okulda öğretilmediği ve ölüme terk edilen bir dil Zazaca.

Politik olarak hak arama bilincinin çok kısıtlı olduğu 20 yıl öncesinden, hem de uzmanlık alanı dil olmayan biri sırf Üniversitede hocası Zazacanın kısıtlı çok az kelimeye sahip bir ağız olduğunu söylemesi onun zoruna gidiyor ve Zazaca üzerinde çalışmaya başlıyor ve 55.000 kelimelik dev bir sözlük hazırlıyor. 20 yıl boyunca ve her gün 4-5 saat çalışarak çok kısıtlı maddi imkanlara rağmen. işte o kahraman Şaban Şenateş.Çözüm süreciyle beraber gelen normalleşme ile birlikte hem devletin hem de baskın Kürt siyasetinin böyle insanların arkasında durması gerekirdi. En azından kamuoyunun beklentileri bu yöndeydi. Devlet bırakın böyle insanlara destek olması çevirmeye çalıştığı Mem u Zin de bile sayısızca çeviri hatası yapmış olması, Kürtçe bölümünden mezun olan bine yakın öğretmenin bile atamasının yapılmamış olması bile ne büyük bir fecaat. Ya Kürt siyaseti ve kurumları… Kürt sorunun özünde bir dil mücadelesiyken Kürt siyasi hareketinin dil üzerine yeteri kadar eğilmemesi bu hareketin en büyük handikaplarındandır.

Bu durumda Şaban hocanın bu kıymetli, altın değerindeki sözlük çalışmasının yayınlayamaması Şaban hocayı ne kadar üzdüğünü varın siz düşünün. Çocuğu ölümcül ama devası olan bir hastalığa yakalanmış bir baba düşünün ve o devayı elde edemiyor imkansızlıktan dolayı. Şaban hocamızın durumu tam da bu. Belki bu yazıyla birlikte derman önerecek bir dost buluruz.