Cumhuriyet ile yaşıt gazete: İrfan

Şanlıurfa’nın Siverek ilçesinde 1923 yılında yayın hayatına başlayan cumhuriyet tarihinin ilk yerel gazetelerinden İrfan, ilçenin sesi olmaya devam ediyor.

Mehmet Siret ve bir grup arkadaşı tarafından 1923 yılında kurulan ve ilk baskısı Osmanlıca olan İrfan gazetesi, ilk zamanlar daktiloda, mumlu kağıda karbon şeritsiz olarak yazılan yazıyı ispirtolu çoğaltma tekniğiyle basan ve elle çalıştırılan şapirograf makinesiyle çıkarıldı.

Mehmet Siret gazeteyi, 1929’da Selahattin Timur’a devretti. Bir süre yayımlandıktan sonra maddi imkansızlıklar nedeniyle kapatılan gazete, 1959 yılında Osman Güyüç tarafından yeniden hayata geçirildi.

Osman Güyüç’ün 1992 yılında hayatını kaybetmesi üzerine gazete, 79 yaşındaki kardeşi Mehmet Güyüç yönetiminde yayın hayatına devam ediyor.

Mehmet Güyüç, yaptığı açıklamada İrfan gazetesinin büyük zorluklarla bugüne ulaştığını söyledi.

Gazetesinin yayın hayatına 5 Mayıs 1923 yılında başladığını hatırlatan Güyüç, “3 idealist arkadaşın kurduğu gazete, o dönem şapirograf makinesiyle yayınlanmaktaydı. Büyük zorluklardan geçen gazete kurucuları, Gazi Mustafa Kemal Paşa’dan yardım isterler. 2 gün sonra Matbuat Müdürlüğünden kendilerine bir telgraf gelir Gazi Paşa’nın talebi kabul ettiğini, kendilerine yardım yapılacağını müjdeler. Birkaç gün sonra da 300 lira para, bir baskı makinesi ve bazı malzemeler gönderilir.” ifadelerini kullandı.

– Gazete tez konusu oldu

12 Eylül 1980 ve öncesinde büyük olaylar yaşandığına dikkati çeken Güyüç, şöyle devam etti:

“Çok zor dönemler geçirdi bu gazete. Zaman zaman matbaamız kurşunlandı, zaman zaman taşlandı ama bütün o badireleri atlattık. İki yazı işleri müdürümüz sıkı yönetim mahkemelerinde yargılandı, ben de bir ara gözaltına alındım, bir şiirden dolayı. Nasıl ki Recep Tayyip Erdoğan bir şiirden dolayı hapse girdi, ben de yayınladığım bir şiirden dolayı gözaltına alındım.”

En büyük arzusunun gazetenin 2023 yılında 100. yılını görmek olduğunu söyleyen Güyüç, “Ancak bu nasip olmazsa varislerime vasiyetimdir, gazeteyi ne pahasına olursa olsun, 100. yılına taşıyınız. Bu gazete yaşamalı.” diye konuştu.

Gazeteyi bir okul olarak gördüklerini dile getiren Güyüç, tanınmış bazı gazetecilerin yolunun İrfan’dan geçtiğini belirtti.

Üniversite öğrencisi Yusuf Eyyüp Sarı ise İrfan gazetesinin tarihi konusunda ödev hazırladığını söyledi.

Cumhuriyetle yaşıt olan gazetenin ayakta kalabilmesi için destek olunması gerektiğini belirten Sarı, tarihi değerlere önem verilmesi gerektiğini ifade etti.

İrfan gazetesinin, 1999 yılında da Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü öğrencisi Hasan Bulut tarafından yüksek lisans tez konusu olarak işlendiği öğrenildi.